Mısır

Dış Ticaret ve Yatırımlar

 Mısır, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Cezayir’den sonra Arap dünyasındaki en büyük 4. ekonomidir. 2005-2008 döneminde yıllık yaklaşık %7’lik büyüme oranını koruyan Mısır, küresel krizin etkilerinin hissedildiği 2009 yılında da yaklaşık %4,7’lik bir büyüme oranı yakalamıştır. Bu performansın arkasında, 2004 yılından başlayarak uygulamaya konulan liberalizasyon politikaları bulunmaktadır.

2009 yılında Mısır’ın toplam ihracatı 23,9, ithalatı ise 46,6 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.

Türkiye-Mısır ilişkilerinin gelişmesinde halen esas itici güç ekonomik işbirliğidir. 2005 yılı Aralık ayında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması, 2007 yılı Mart ayında yürürlüğe girmiştir. Bu Anlaşmanın da etkisiyle toplam ticaretimiz üç yılda iki buçuk kat artmıştır. Nitekim, 2006 yılında 1,1 milyar dolar olan ticaret hacmimiz 2007 yılında 1,5 milyar dolara, 2008 yılında ise 2,3 milyar dolara ulaşmıştır.  2008 yılında Mısır’ın ülkemize ihracatı 2007 yılına oranla %39 artarak 943 milyon dolara yükselirken; ülkemizin Mısır’a ihracatı %58 artarak 1,4 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.  2009 yılında, Mısır’a yönelik ihracatımız bir önceki yıla kıyasla yaklaşık %100 artarak 2,6 milyar dolara ulaşmıştır.  Ticaret dengesinde bir önceki yıla nazaran ülkemiz lehine oluşan yaklaşık 1,2 milyar dolarlık farka tekabül eden bu artışın önemli bölümü Mısır’a yönelik demir-çelik ürünleri ihracatımızdan kaynaklanmaktadır.  2010 yılının ilk 11 ayındaki ticaret hacmimiz 2,9 milyar doları geçmiştir.

Türkiye-Mısır İkili Ticaret İstatistikleri (000$):  

Mısır’a ihracatımızda ilk sıralarda yer alan ürünler otomobil, demir/alaşımsız çelikten yarı mamuller ile petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlardan oluşmaktadır. Başlıca ithalat kalemleri ise pirinç, kömür çeşitleri, bakır teller, petrol gazları ve diğer hidrokarbonlar ile kimyasal gübrelerdir.

İki ülke arasındaki yatırım ilişkileri, son derece olumlu bir şekilde gelişmekte olup, ticaret hacmini de olumlu yönde etkilemektedir.

 Yatırım ilişkileri konusunda, özellikle Türkiye kaynaklı tekstil ve konfeksiyon yatırımcılarının Mısır’daki faaliyetleri nedeniyle, beklentilerin ötesinde bir hareketlilik yaşanmaktadır. Mısır’daki Türk yatırımları son beş yıllık dönemde 60 milyon dolardan 1,5 milyar dolar seviyesine çıkmıştır.

Ülkemizin Mısır’daki yatırımlarında, başta tekstil ve konfeksiyon sektörü olmak üzere artış görülmüş olup, firmalarımızın büyük bir bölümü başkent Kahire ve çevresi ile liman şehri olması nedeniyle İskenderiye ve Bourg el-Arap bölgelerini tercih etmişlerdir.

 Son yıllarda iki ülke arasında her alan gelişen ilişkiler, karşılıklı olarak ziyarette bulunan turist sayılarında da artışa yol açmıştır.  Nitekim, 2006 yılında ülkemizi yaklaşık 42 bin Mısırlı turist ziyaret ederken, bu rakam 2007 yılında 53 bine, 2008 yılında ise 57 bine ulaşmıştır. 2009 yılında ise ülkemizi ziyaret eden Mısırlı turist sayısı bir önceki seneye oranla %15 artışla 67 bin olarak gerçekleşmiştir. 2010 yılının ilk 8 ayında 44 bin olarak gerçekleşen bu rakamın yılsonu itibariyle 2009 yılı rakamlarını geçeceği tahmin edilmektedir.

 Ülkemizle Mısır arasında ilk ticaret anlaşması 1966 yılında Kahire’de, ikincisi 1976 yılında Ankara’da, üçüncüsü 4 Ekim 1996 tarihinde Kahire’de imzalanmıştır. Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi (ÇVÖA), Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması (YKTK), Ekonomik ve Teknik İşbirliği Anlaşması’nın ardından, 1 Mart 2007 tarihinde yürürlüğe giren Serbest Ticaret Anlaşması’yla (STA) birlikte ekonomik ve ticari ilişkilerin altyapısı büyük ölçüde tamamlanmıştır.

 Türkiye-Mısır Serbest Ticaret Anlaşması sanayi ürünlerindeki gümrük vergileri, miktar kısıtlamalarının kaldırılması, bitki ve hayvan sağlığı konusunda önlemler, hizmetler, yatırımlar ve genel hükümler alanlarında düzenlemeler içermektedir.

 Diğer ikili anlaşmalar, Türkiye, Mısır ve Suriye Hükümetleri Arasında Turizm Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı (2009) ve Türkiye-Mısır Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşması’dır (1994).

Kültür

Mısır antik medeniyetiyle ünlü bir ülkedir ve dünyanın en çok ilgi çeken tarihsel anıtları yine buradadır. Gize Piramitleri, Karnak Tapınağı ve Krallar Vadisi en önemli tarihsel anıtlardır.
Sabahın ilk saatlerine kadar açık olan dükkanlardaki alışveriş, ailelerin doldurduğu kordonboyu kahvehaneleri Kahire, İskenderiye gibi büyük şehirlerde hayatın 24 saat sürdüğünün işaretidir. Çarşı olarak; Kahire'deki Khan El Halil görülmesi gereken bizdeki Kapalı Çarşı tarzında önemli bir mekandır. Tarihi turizm gelirine dönüştürmekte başarılı olan Mısır'da görülmesi tavsiye edilecek bir mekan da Kahire'deki Firavunlar Köyü'dür. Nil'in kenarında ayrılmış özel bölümde Firavunlar çağındaki yaşam canlı oyuncular tarafından tasvir edilmektedir. Mısır'ın liman kentleri; Port Said ve İskenderiye'dir. Ticaret kapasitesi (pamuk,gıda,tarım ürünleri) , endüstriyel işlevi (petrol rafinerisi,tekstil ürünleri,kağıt,plastik) ve limanıyla (taşımacılık) birinci önemdeki İskenderiye, Mısır'ın ikinci büyük kenti, düzen ve yaşam tarzı olarak İzmir'i andırır. Uzun bir kordonboyuna sahip olan kentte yerleşim kıyı boyunca yayıldıktan sonra kıyıdan içeriye doğru gelişmiştir. Dünyanın yedi harikasından biri olarak nitelendirilen İskenderiye Feneri bugün sadece kartpostallarda yer almaktadır. Çok lezzetli Akdeniz balıklarını yeme şansını bulabileceğiniz çağdaş balık restoranları (Balık Pazarı) özellikle öğle yemeği zamanı saat 15'ten gecenin ilerleyen saatlerine kadar doludur. Mısır'a özgü kebaplar ve aşure ile muhallebi karışımı tatlısı "Umm'ali" tadabileceğiniz oryantal restoranlarda (Abu Shakra) kaliteli servis sunulmaktadır. Şehrin valiliğince kordonboyundaki binaların dış yüzey yenilemesi yapılarak görüntü kirliliğine son verilmiştir. Özellikle tarihi dokuyu koruyan tedbirlerin alınmasıyla Mısır'ın tarih ve turizm ilişkisinin gücüne verdiği önem örnek alınasıdır. Büyük zelzelede yıkılmış tarihteki ilk kütüphane olan İskenderiye Kütüphanesi, Bayan Mübarek'in koruması altında Unesco desteğiyle eski yerinde yeniden inşa edilerek açılmıştır. Çağdaş mimarisi ve açılan önemli sergiler yönünden gezilmesi önerilir. Gezilecek diğer yerler arasında Kral Faruk'un Yazlık Sarayı, Sanat Müzesi, kale, Pompey sütunu, Roma-Mısır dini sembollerini taşıyan Kom el Sukkfa adıyla bilinen katlı mezarlar ve Kom el Dikka Roma Hamamları yeralır.
Herbiri ayrı mimari özellikler taşıyan camilerin yanında inşa edilmiş kilise ve sinagoglar ilginç bir dinsel doku görüntüsü vermektedir. Müslümanlar için hafta tatili Cuma günü olup Hıristiyan ve Yahudi Mısır vatandaşları Cumartesi ve Pazar günleri tatil yapmaktadırlar. Bankalar Cuma/Cumartesi kapalıdır.