Tunus

Devlet Başkanı:Foued Mebazaa (Cumhurbaşkanı Vekili-15 Ocak 2011’den bu yana)

Başbakan:Béji Caid Essebsi (Geçici Hükümet Başbakanı- 27 Şubat 2011’den bu yana)

Konuşulan Diller:Arapça (Resmi dil), Fransızca

Para Birimi:1 ABD Doları = 1,43 (2010 yılı ortalaması)

GSYİH (Dolar olarak):44 milyar

Etnik Yapı: %98,2 Arap, %1,2 Berberi, %0,6 diğer (başta Fransız ve İtalyanlar olmak üzere)

Tunus’un Siyasi Görünümü

 (4 Mart 2011 tarihinde feshedilen 1959 Anayasası’ndaki) Anayasal hükümlere göre, Tunus bağımsız ve egemen bir devlet olup, devletin dini İslam, dili Arapça, yönetim şekli Cumhuriyettir. Anayasada “laiklik” ifadesine yer verilmemekle birlikte, din ve devlet işlerinin birbirinden ayrı tutulmasına büyük özen gösterilmekte, keza Anayasal hükümlerle siyasi partilerin temel ilkelerinin, amaçlarının, faaliyetlerinin ve programlarının din, dil, ırk, cinsiyet ve bölge unsurlarına dayandırılması yasaklanmaktadır.

Tunus’ta 14 Ocak 2011 tarihine kadar siyasi hayat, fiilen ülkedeki tek denebilecek güç odağını oluşturan Cumhurbaşkanına bağlı yürümüştür. Dönemin Başbakanı, devrik Cumhurbaşkanı Zine El Abidine Ben Ali, 7 Kasım 1987 tarihinde Tunus’un tarihi önderi ve ilk Cumhurbaşkanı Habib Burgiba’yı sağlık sorunları ve yaşlılık gerekçesiyle Anayasa’nın 57. maddesi uyarınca görevden uzaklaştırarak Cumhurbaşkanlığını devralmıştır. Bu olay, Tunus resmi kaynaklarında “7 Kasım Değişimi” olarak anılmaktadır. Devrik Cumhurbaşkanı Zine El Abidine Ben Ali döneminde, devlet anlayışının temel unsurlarında geçmişe oranla önemli farklılıklara gidilmemiş ve Burgiba döneminin kazanımları inkâr edilmemiş olmakla birlikte, resmi söylemde Zine El Abidine Ben Ali’nin şahsı ve “yeni dönem” öne çıkartılmıştır.

14 Ocak 2011 Yasemin Devrimi’nden bu yana Anayasa’nın 57. Maddesi uyarınca geçici Cumhurbaşkanlığı eski Temsilciler Meclisi Başkanı Foued Mebazaa tarafından üstlenilmektedir.  Ben Ali’nin ülkeyi terk etmesinden sonra ülkede demokratik geçiş süreci başlamış olup, geçici hükümet Başbakanı Béji Caid Essebsi,  yeni Anayasayı hazırlayacak olan Kurucu Meclis seçimlerinin 23 Ekim 2011 tarihinde yapılacağını, 8 Haziran 2011 tarihinde açıklamıştır.

1956’da kazandığı bağımsızlığından Yasemin Devrimi’ne kadar ülkenin siyasal yaşamına egemen olan, 1964’ten önce “Yeni Düstur” ve 1989’dan önce de “Düstur Sosyalist Partisi” olarak adlandırılan Anayasal Demokratik İttifak’ın (RCD), 14 Ocak 2011 sonrası dönemde faaliyetleri dondurulmuş, İttifak, 9 Mart 2011 tarihinde temelli kapatılmıştır.

14 Ocak 2011 Devrimi öncesi ülkedeki siyasi parti sayısı 9 iken, 5 Ekim 2011 tarihi itibarıyla seçimlere katılma hakkına sahip siyasi parti sayısı 111’i bulmuştur.

4 Mart 2011 tarihinde ise Tunus’un 1959 Anayasası feshedilmiştir. 23 Ekim 2011 tarihinde yapılması öngörülen seçimlerle oluşturulacak Kurucu Meclis’in, yeni Anayasa’yı hazırlaması öngörülmektedir.

Tunus’un Ekonomisi

Tunus ekonomisi, turizm başta olmak üzere, hizmet sektörü, tarım, tekstil ve konfeksiyon, hafif sanayiler ile petrol ve fosfat üretimine dayanan, gelişme yolunda bir ekonomidir. Kalkınmaya dönük yatırımlarda, gerek Batılı devletlerin (1990’lı yılların ikinci yarısından itibaren Avrupa Birliği), gerek uluslararası kuruluşların sağladığı mali destek önemli yer tutmaktadır.

Tunus’ta yeni bir dönem inşa edilmeye başlanmıştır. Eski rejimin olumsuz birikimleri temizlenmeye çalışılmaktadır. Geçici Hükümet, ülkeyi seçime hazırlamaya ve ekonomiyi canlı tutmaya yönelik bir programı uygulamaya çalışmaktadır. Bu kapsamda, özellikle güven ortamının yaratılması, asayişin tamamen oluşturulması, iyi ekonomi yönetimi, imtiyaz ve ayrıcalıkların kaldırılması, işsizliğin giderilerek sosyal adaletin sağlanması hususlarına ağırlık verilmektedir.

Tunus doğal kaynaklar bakımından zengin bir ülke değildir ancak yetişmiş insan gücü ve coğrafi konumu açısından potansiyel arz eden bir ülkedir. Ülkede işsizlik en önemli sorunlardan birisidir. Yeni yönetimin yolsuzlukların ortadan kaldırılması ve sosyal adaletin sağlanmasında kararlı olduğu anlaşılmaktadır.

Tunus devletinin 2011 yılı genel bütçesi 19 milyar dinar (yaklaşık 9 milyar Avro) olarak belirlenmiştir. 2010 yılı genel bütçesine göre % 5 oranında artış öngörülmektedir. Dünya Bankası verilerine göre 1987 yılında yaklaşık 7 milyar ABD Doları olan dış borç, 2010 yılı sonunda 22 milyar ABD Doları’na ulaşmıştır.

TÜRKİYE-TUNUS TİCARİ İLİŞKİLERİ 

TÜRKİYE -  TUNUS TİCARİ İLİŞKİLER  (Milyon ABD Doları)

Kültür

Türkiye-Tunus ikili ilişkileri tarih ve kültürden kaynaklanan dostluk bağları temelinde sürdürülmektedir. Gerek Tunus’un üç asrı aşkın bir süre Osmanlı İmparatorluğu’na bağlı kaldığı döneme olumlu yaklaşımı, gerek bağımsızlığını kazandığı 1956 yılından sonra Cumhuriyet Türkiyesi’ni pek çok yönden örnek alarak, siyasi, ekonomik ve toplumsal çağdaşlaşma sürecine önem vermesi iki ülke ilişkilerinin olumlu yönde gelişimine katkı sağlayan unsurlardır.

İki ülke arasındaki işbirliği ve diyalog mekanizmalarının giderek daha fazla kurumsallaşması Türkiye-Tunus ilişkilerine büyük ölçüde katkıda bulunmaktadır. Ülkelerimiz arasında üst düzey ziyaretler düzenli bir şekilde gerçekleştirilmekte, hemen her alanda düzenli istişare ve temaslarda bulunulmaktadır. Bu meyanda, 14-16 Eylül 2011 tarihinde Sayın Başbakanımızın beraberinde bir Başbakan Yardımcısı ve 5 Bakanla gerçekleştirdiği ziyaret ve ziyaret sırasında imzalanan Dostluk ve İşbirliği Anlaşması’nın ilişkilere ivme kazandırmıştır. Ziyaret sırasında Sfaks Fahri Konsolosluğumuz da Sayın Başbakanımızın Fahri Konsolos Tarak Cherif’e Bayrağımızı ve Fahri Konsolosluk mührünü teslim etmesiyle faaliyetlerine başlamıştır.

Tunus'ta 300 yılı aşkın süre devam eden Osmanlı mevcudiyeti bu ülke halkında Türkiye'ye duyulan yakınlığın kaynağını oluşturmaktadır. 1854-1856 tarihli Kırım Savaşı sırasında Tunus'tan gelen 14 bin askerin Osmanlı saflarında yer aldığı ve bunlardan sağ kalanların Kastamonu’nun Ağlı ilçesindeki Tunuslular Köyü’ne yerleştirildikleri Tunus kaynaklarınca sık sık dile getirilen tarihi bir olayı teşkil etmektedir.

Türkiye ile Tunus arasındaki kültürel ilişkiler 25 Şubat 1964 tarihli Kültür Anlaşması temelinde yürütülmektedir.

Osmanlı kültür ve medeniyetinin eserlerinin özellikle Tunus mimarisi üzerinde önemli bir etkisi vardır. Bu bağlamda, ülkede Osmanlılardan kalma çok sayıda kale, cami, kışla, kapalı çarşı, türbe gibi mimari eser bulunmaktadır.

 Günümüzde Türk dili, sanatı, müziği ve son dönemde Türk dizileri olmak üzere, genelde Türk kültürüne karşı büyük bir ilgi bulunmaktadır.  Tunus halkı özellikle klasik Türk müziği, geleneksel kıyafetler, hat sanatı, sema ve mehter gösterileri gibi sanatsal ve kültürel faaliyetlere yoğun ilgi göstermektedir.