Bulgaristan
KATILIM BEDELİ : 6700 €
GENEL BİLGİLER
Resmi Adı: Bulgaristan Cumhuriyeti
Yönetim Şekli: Parlamenter Cumhuriyet
Cumhurbaşkanı: Georgi PARVANOV (22 Ocak 2002’den beri)
Başbakan: Sergei STANISHEV (16 Ağustos 2005’ten beri)
Başkent : Sofya
İdari Yapı : 28 bölgeye ayrılır; Blagoevgrad, Burgas, Dobrich, Gabrovo, Khaskovo, Kurdzhali, Kyustendil, Lovech, Montana, Pazardzhik, Pernik, Pleven, Plovdiv, Razgrad, Ruse, Shumen, Silistra, Sliven, Smolyan, Sofya, SofyaGrad, Stara Zagora,Turgovishte, Varna, Veliko Turnovo, Vidin, Vratsa, Yambol.
Yüzölçümü : 110,910 km2
Nüfus : 7,322,858 milyon (2007)
Dil : Bulgarca
Din : Bulgaristan Ortodoks (%82.6), Müslüman (%12.2), Roma Katolikleri (%1.5), Diğer Katolikler (%0.2), Musevi (%0.8), Protestan, Ermeni Grigoriyanları ve diğer (2001)
Para Birimi : Bulgar Levi (BGL), 1$ = 1.4366 BGL (2007)
GENEL EKONOMİK DURUM
Eski bir Doğu Bloğu ülkesi olan Bulgaristan, AB üyeliğine hazırlanma aşamasında ekonomisini pazar ekonomisi prensipleri çerçevesinde AB standartlarına getirmeye çalışmıştır. Yaklaşık 10 yıl önce ağır bir mali kriz yaşamış olan ülke, daha sonra ekonomik reformlara ağırlık vermiş ve bu sayede makroekonomik istikrar ve yüksek büyüme oranlarına kavuşmuştur.
Krizden sonra Bulgar parası Leva’nın Alman Markı’na sabitlenmesi ve Uluslararası Para Fonu (IMF) ile yapılan standby anlaşması istikrarı kuvvetlendirmiştir. Düşük enflasyon ve yapısal reformlarda kat edilen mesafe sayesinde yatırım ortamı da iyileşmiş ve ülkeye yabancı sermaye girmeye başlamıştır.
DIŞ TİCARET
Bulgaristan DTÖ kurallarıyla uyumlu bir liberal dış ticaret rejimi uygulamaktadır. Dış ticaret
mevzuatı tamamıyla AB mevzuatı ile uyumlaştırılmış olmakla beraber kimi zaman uygulamada
deneyim eksiklikleri ile karşılaşılmaktadır.
Dış Ticaret İstatistikleri
Bulgaristan’ın Dış Ticareti (FOB, milyar Euro)
|
|
İhracat |
İthalat |
Dış ticaret hacmi |
Dış ticaret dengesi |
|
2002 |
6,06 |
8,41 |
14,47 |
-2,34 |
|
2003 |
6,66 |
9,6 |
16,26 |
-2,93 |
|
2004 |
7,98 |
11,61 |
19,6 |
-3,63 |
|
2005 |
9,45 |
14,68 |
24,13 |
-5,22 |
|
2006 |
11,96 |
18,37 |
30,34 |
-6,4 |
|
2007 |
19,77 |
28,79 |
48,56 |
-9,02 |
2006 yılında Bulgaristan’ın ithalatı %25,1 artarak 18,372 milyar Euro olarak gerçekleşmiştir.
İthal ettiği madde grupları içerisinde ilk beş sırayı petrol ve doğal gaz (%17,4), makine ve teçhizat (% 8,9), Tekstil (% 7,7), otomotiv (%7,4) ve diğer hammaddeler (% 6,5) almaktadır.
Geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi 2006 yılında da en büyük ithalatçı ülke grupları, AB ülkeleri (%47) ve Balkan ülkeleri hariç olmak ve Rusya başta gelmek üzere diğer Avrupa ülkeleri (%21,7) ve Türkiye dahil Balkan ülkeleri (% 11,6) olmuştur. Bulgaristan’a ithalat yapan ilk beş ülke sırasıyla Rusya, Almanya, İtalya, Türkiye ve Yunanistan’dır.
TÜRKİYE İLE SİYASİ, EKONOMİK VE TİCARİ İLİŞKİLERİN GELİŞİMİ
SİYASİ İLİŞKİLER
Türkiye ve Bulgaristan arasındaki ilişkiler, bu ülkedeki yeni rejimin, eski liderliğin Bulgaristan'da yaşayan Türk azınlığa yönelik baskıcı politikalarını terk etmesiyle son on yıllık dönemde kapsamlı bir gelişme sergilemiş, iki ülke arasında her düzeydeki temasların sayısı artmıştır ve uzun süredir var olan bazı ikili sorunlar çözüme kavuşturulmuştur. Buna ek olarak, iki ülke arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilebilmesi için gerekli hukuki çerçeve tamamlanmış ve bu sayede bu alanlarda önemli gelişme kaydedilmiştir.
Türkiye, Bulgaristan'ın Avrupa-Atlantik yapılarına tam entegrasyonunu başından beri desteklemiştir. Mart 2004'te Bulgaristan'ın NATO'ya tam üye olarak kabul edilmiş olması ve 1 Ocak 2007 tarihinden itibaren AB üyesi olması bu alandaki ortak çabaların karşılığının alınması anlamına gelen sevindirici gelişmeler olmuştur. Bulgaristan, Türkiye'nin AB üyeliğine destek verdiğini ifade etmektedir.
EKONOMİK İLİŞKİLERİN GENEL DURUMU
Ortak bir tarihsel ve kültürel geçmişi ve sınırı paylaştığımız komşumuz Bulgaristan Türkiye açısından önemli bir ülkedir. Balkan Yarımadası’nda stratejik bir coğrafik pozisyona sahiptir.
Avrupa ülkelerine ihraç mallarımızı taşıyan Türk kara vasıtalarının önemli bir bölümü Bulgaristan üzerinden transit geçiş yapmaktadırlar. Türk firmalarının Bulgaristan’daki yatırımları gün geçtikçe artmaktadır. İkili ticari ilişkiler ise tarihi zirvesine ulaşmıştır ve toplam ticaret hacmindeki artış hızının aynı şekilde devam edeceği beklenmektedir.
Türkiye-Bulgaristan ekonomik ve ticari ilişkilerinde geçtiğimiz yıl en önemli değişiklik Bulgaristan’ın AB üyeliği ile birlikte iki ülke arasındaki bir takım anlaşmaların son bulmuş olmasıdır. 1 Ocak 2007 tarihi itibariyle iki ülke arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması yerini Türkiye-AB Gümrük Birliği Kararı’na bırakmıştır. Böylelikle, iki ülke menşeli mallar ile iki ülkeden herhangi birine üçüncü ülkelerden ithal edilmiş olsa dahi gümrük vergileri ödenerek millileştirilmiş her türlü sanayi malının iki ülke arasında ticareti gümrük vergisi vb. diğer kesintilerden muaf olarak yapılmaya başlanmıştır. Ayrıca malların serbest dolaşımda olduğunu gösteren EUR-1 belgesi yerini ATR belgesine bırakmıştır. Bugün aradaki gümrük birliği nedeniyle Türkiye ile Bulgaristan AB üyesi olmayan üçüncü ülkelere karşı ortak bir gümrük tarifesi uygulamaktadır.
Nitekim, bugün Türk firmaları için Bulgaristan’a ihracat yapmak Türkiye iç pazarına mal satmak kadar kolay ve avantajlı hale gelmiştir. Bulgaristan’ın konum olarak Türkiye’nin İstanbul, Kocaeli ve Bursa gibi sanayi ve ticaret merkezlerine yakın olması nakliye maliyetini düşürmektedir. Ayrıca, AB mevzuatı uygulamaya başlayan Bulgaristan Türk ihracatçıları için
marjinal bir Pazar olmaktan çıkmıştır.Diğer sona eren anlaşma ise 1979 tarihli Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşması’dır.
AB üyeliği ile birlikte Bulgaristan Anlaşma’nın ilgili maddesine dayanarak Anlaşma’yı tek taraflı feshetmiştir. Yeni bir anlaşma için iki ülke yetkili kuruluşları arasında görüşmeler devam etmektedir.
Ülkemizin, Bulgaristan ile Batı ve Orta Avrupa’ya yönelik taşımalarının büyük bir kısmı, Kapıkule-Kapitan Andreevo sınır kapısından gerçekleştirilmekte ve söz konusu sınır kapısında zaman zaman aşırı yüklenmeden dolayı uzun beklemeler yaşanmaktadır. 2005 yılı Haziran ayında Bulgaristan Türkiye arasında TIR trafiğine açılan ikinci sınır kapısı Hamzabeyli-Lesovo
ise yeterince verimli kullanılmamaktadır.
Kültür
Bulgarlar yabancılarla konuşmaya çok ilgi gösterir ve gelen yabancı misafirlere inanılmaz derecede arkadaşça yaklaşır. Bu yüzden Bulgarlar kendi ülkelerine gelen yabancı turistlere karşı bazı Doğu Avrupa ülkelerinden daha sempatik yaklaşımlar da bulunur.


